We stapten flink door langs een mooie kustweg toen een vriendin en ik deze vraag bespraken: Hoe zou jij reageren als blijkt dat jouw kind iets heel ergs gedaan heeft, of - zoals door het bericht op Cvandaag ons opgeschud had - je kind iemand blijkt te hebben misbruikt?
Mijn reactie op deze vraag, lees je onderaan deze blog. Waar ik nu aandacht voor wil vragen is een open brief in samenwerking met een misbruikslachtoffer over de huidige gevallen.
"Elspeet, Apeldoorn, Lisse en Rotterdam: zomaar wat plaatsen die recent het nieuws bereikten door seksueel misbruik. Deze verhalen krijgen wellicht extra gewicht door het feit dat deze in (streng) kerkelijke gemeenschappen plaatsvond.
De motivatie voor deze ‘open brief’ ligt in het feit dat zwijgen destructief is en soms zelfs ingrijpender dan het feit zelf.
Het wegstoppen, het met de ‘mantel der liefde bedekken’ of het zelfs ontkennen, komt vaak voort uit het feit dat men er geen raad mee weet.
Dit mag echter geen enkel excuus zijn, en het is nodig om te benoemen wat er gebeurt/gebeurd is.
Het gebeurt te vaak: ontkennen, feiten downplayen, slachtoffer blamen, doofpot-houding.
En juist als christenen zouden we moeten weten: ‘de waarheid maakt vrij’ en ‘we zijn geroepen om de leugens te ontmaskeren’. (Efeze 5:11-13)
Het is tenhemelschreiend als er (soms vooral) in hechte gemeenschappen gedaan wordt alsof het misbruik niet heeft plaatsgevonden."
Jan, zelf slachtoffer van ernstig en voortdurend seksueel misbruik, kan beamen dat de gevolgen van ‘het wegstoppen en zwijgen’ ernstiger zijn da het misbruik zelf.
Bewust, maar ook onbewust, infecteert het je als een ongeneeslijke ziekte.
De omgeving, familie en persoonlijk netwerk (denk vooral aan bijvoorbeeld vrouw en kinderen) van het slachtoffer hebben of krijgen de gevolgen te dragen. Dat is onherroepelijk een feit, waar meer aandacht voor zou moeten zijn!
Jan komt na ruim 40 jaar therapie nog steeds achter nieuwe feiten waardoor hij beseft hoe diep misbruik ingrijpt bij hem zelf, maar zeker ook bij zijn omgeving. De krater, de scherven, de pijn: het zal nooit helemaal verdwijnen! Hij voelt zich gezegend hoe hij er grotendeels mee heeft leren leven, en nu mag zijn wie hij is.
Dit in tegenstelling tot zovelen die desperaat zijn nog nog altijd zwijgen. Soms, helaas, tot op hoge ouderdom. Zwijgen kan als een manier van overleven gezien worden, maar belemmert in veel opzichten om echt te leven!
Ongerechtigheid kan alleen stoppen met gerechtigheid. De daders – en omstanders -confronteren met de feiten en hun eigen aandeel hierin, is noodzakelijk. Het misbruik recht in de bek kijken, is onvermijdelijk om de stilte te doorbreken en de werkelijkheid niet langer te ontlopen. Het ongezegde, moet gezegd worden. De waarheid móet aan het licht komen, want alleen dát maakt vrij.
We vergeten vaak dat bij misbruik we allemaal een rol hebben: of dat nu dader, slachtoffer of omstander is.
Beseffen wat ons eigen aandeel is, is geen makkelijke, wel een essentiele stap! We dragen allemaal een verantwoordelijk: ook u, jij en ik!
Wij moeten rekenschap afleggen van het feit hoe we met dit soort dingen in onze omgeving omgaan!
Onvoorwaardelijke erkenning richting slachtoffers is het beste medicijn wat er is. Beter dan wat dan ook!
De schaamte en schande die vaak ook door veel omstanders gevoeld wordt, moet gezamenlijk gedragen worden.
Niet alleen door het slachtoffer!
Een gemeenschap die geïnfecteerd is door seksueel misbruik, zal dit met elkaar moeten erkennen, dragen en verwerken. Wegkijken en godsdienstige goedmaakpraatjes vergroten de schade voor de Kerk met een hoofdletter, vaak om ‘eigen ego’s’ groot te houden.
Geef heldere openheid! Praat met elkaar wat zo’n gebeuren in je omgeving doet!
Als dat niet gebeurt, vinden de veel schadelijker roddels zijn weg die een gemeenschap kunnen ontregelen en kapotmaken.
Hulp aan slachtoffer én dader en aandacht voor omstanders zou prioriteit moeten krijgen als een geval van seksueel misbruik aan het licht komt.
In erkenning komt een weg vrij voor vergeving. Niet andersom.
Het ligt op de loer om veel, en veel te snel met ‘vergeving’ aan te komen. Eerst recht en belijden, dan vergeving.
Voor slachtoffers heeft Jan een duidelijke boodschap: “Zoek biddend goede deskundige hulp. Geen goedbedoelende vrijwilligers maar echte deskundige begeleiding.
Het kost strijd, pijn en verdriet om aan zulke intense thema’s te werken. Ik zeg u: het is het meer dan waard. Weet dat God er is, ook al ervaren we Hem niet altijd. Mattheus 11:28.
En tegen de daders wil hij graag het volgende kwijt: "Zoek hulp bij deskundigen en kom tot erkenning richting de slachtoffers. Aanvaard de volle omvang van de consequenties van je daden. Ootmoed, berouw, nederig, schuldbewust zijn woorden die hier op zijn plek zijn."
Deze open brief mag gedeeld worden. Openheid over dit thema, zodat er meer onderling over gesproken wordt, is al een stap in de goede richting.
Deze brief is niet een veroordeling, wel een opscherping om nuchter en waakzaam te zijn.
Denk bijv. aan Romeinen 1: 28-32 en Efeze 5:11: ‘Neem niet langer deel aan de vruchteloze daden van der duisternis, maar breng ze liever aan het licht.’
Jan Gerritsen
In samenwerking met
Jonneke.nl
Graag zetten we de volgende mogelijkheden voor deskundige begeieiding en tegelijkertijd laagdrempelig gesprek in de spotlight:
Even terugkomen op hoe ik deze blog begon:
Hoe zou jij reageren als blijkt dat jouw kind (of andere naaste) iets heel ergs gedaan heeft, of je kind iemand blijkt te hebben misbruikt?
Je wilt het niet. Je wilt niet dat je kind - of een andere naaste geliefde - zoiets flikt. De neiging is misschien om het zoveel mogelijk stil en klein te houden. Beschermen.
We bespraken het heel rustig: welke christelijke houding zou ons passen?
De uitspraak 'met de mantel der liefde bedekken' komt in zulke situaties al best snel om de hoek kijken. Is dat echter wat onze houding zou moeten zijn?
Moeten we zulke zonden niet resoluut moeten afkeuren en komt er dan niet toch echt 'het recht' om de hoek kijken?
Niet om te veroordelen, maar omdat de gevolgen levenslang zijn.
Het is niet een appel die je steelt of een leugentje om bestwil. Misbruik heeft voor de slachtoffers gevolgen die alleen iemand die het ook heeft meegemaakt écht kan begrijipen.
Het speelt een rol in zoveel kleine en grotere momenten van je leven: triggers zijn overal. Het is als een onstuitbare olievlek in je leven en die smet krijg je niet weg.
Je kunt ermee leren leven, ja, dat klopt. Maar dat is iets anders dan ongedaan maken: dat kan niet, daarvoor zijn de levensbarsten te groot.
Een maatschappij waar zulke dingen onveroordeeld blijft, is gedoemd te mislukken.
Zou het niet passender te zijn om het hoofd te buigen en te erkennen: schade, schade!
En als er dan recht gesproken wordt, dan geldt weer: nabij zijn in die situatie! Niet bagatelliseren, maar zeggen: au, wat is dit vreselijk.
Bezoek iemand in de gevangenis.
Getuig maar van Jezus' verzoening: 'Maar als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonde te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid!' (1 Joh. 1: 9)
God vraagt eerlijkheid en openheid.
En Zijn antwoord daarop is trouw en genade!
Hoe zou jij erin staan als iemand uit jouw naaste omgeving zoiets zou doen?
Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Alle verplichte velden zijn gemarkeerd met een sterretje (*).
Ah, wat zijn we trots met z'n allen... lieve mooie Moos is geboren en maakt onze familie een 'generatie' groter! Moos is de zoon van mijn oudste nicht…
Het is een zegen als je mooie mijlpalen mag vieren. Collega @matthijs_voskuil vierde dat hij 25 jaar getrouwd is met Andrea, en met een prachtige club…